फर्केर हेर्दा २०७५ 

- साप्ताहिक संवाददाता

वैशाख १, २०७६

१. भूकम्प गएको तीन वर्षपछि वैशाख ११ गते राष्ट्रले भूकम्पले ढालेको धरहरा बनाउने प्रण गर्‍यो । 

२. माओवादी जनयुद्धको बेलाको सबैभन्दा चर्चित हत्या रामेछापका उज्जन श्रेष्ठका हत्यारा भनिएका तत्कालीन नेकपा माओवादीका नेता बालकृष्ण ढुंगेल सर्वोच्च अदालतको आदेशमा जेठ १४ गते रिहा भए । 

३. सत्तारूढ नेकपा एमाले र उसको सहयोगी नेकपा माओवादीबीच जेठ २ गते पार्टी एकीकरण भयो । त्यसपछि उक्त पार्टी नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका रूपमा अस्तित्वमा आयो । 

४. पुस १६ गते नेपालले पृथ्वीको बढ्दो तापक्रमका विरुद्ध काम गर्ने संकल्प गर्दै सिन्धुपाल्चोकमा क्षेत्रीय सम्मेलनको आयोजना गरी पर्यावरणीय सन्तुलनका लागि आफ्नो अठोट व्यक्त गर्‍यो ।

५. भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले यो वर्ष दुई पटक (पहिलो पटक वैशाख २८ गते जनकपुर र मुक्तिनाथ तथा दोस्रो पटक भदौ १५ गते बिम्स्टेक सम्मेलनका लागि) नेपाल भ्रमण गरेर नेपालप्रतिको आफm्नो चासो व्यक्त गरे । यसै त्रममा भारतीय प्रधानमन्त्री मोदीले बहुप्रतिक्षित अरुण तेस्रो जलविद्युत् आयोजनाको शिलान्यास गर्न पनि भ्याए । 

६. नेपालमा पनि पशुप्रेमीहरू पशु हिंसाविरुद्ध साउन २६ गते सार्वजनिक रूपमा सडक आन्दोलनमा देखापरे । 

७. मंसिर २६ गते काठमाडौंले विवादास्पद एसिया प्यासिफिक सम्मेलन सम्पन्न गर्‍यो । 

८. भदौ १ गते केही प्रदर्शनकारी नग्न रूपमा सडकमा देखा परे । 

९. भदौ १५ गते मुलुकले क्षेत्रीय व्यापारका दृष्टिकोणले महत्वपूर्ण मानिएको विम्स्टेक सम्मेलनको आयोजना गर्‍यो । 

१०. माघको अन्तिम सातादेखि फागुनको पहिलो सातासम्म मुलुकमा भएको व्यापक हिमपातले दशकौं पुरानो कीर्तिमान भंग गर्‍यो । 

११.  ३३ किलो सुन तस्करी काण्डका कथित अभियुक्त चूडामणि उप्रेतीलाई  पक्राउ गरेर प्रहरीले जेठ ८ गते सार्वजनिक गर्‍यो । 

१२. पुस १८ गते मुलुकले नयाँ प्रधानन्यायाधीशका रूपमा चोलेन्द्रशमशेर राणालाई पायो ।

१३.  सरकारले यातायात क्षेत्रमा कायम एकाधिकार प्रणाली (सिन्डिकेट सिस्टम) लाई गैरकानुनी घोषित गर्दै मुलुकका सडक सबैका लागि समान रूपले उपभोग्य भएको घोषणा गर्‍यो ।

१४. पटक–पटक भोक हड्ताल गरेर चर्चामा आएका डा. गोविन्द केसीले यो वर्ष १६ औं पटक भोक हड्ताल गरे । 

१५. सरकारको नीतिको विरोध गर्दै मुलुकका चिकित्सकहरूले सडकमार्फत आफ्नो असन्तुष्टि जाहेर गरे । 

१६. अघिल्लो वर्ष भूकम्पपीडितका लागि आवास निर्माण गरेर चर्चामा आएका कलाकार दम्पती सीताराम कट्टेल (धुर्मुस) र कुञ्जना घिमिरे (सुन्तली) यो वर्ष वीर अस्पतालको सफाइ र चितवनमा गौतम बुद्ध रंगशाला निर्माणका लागि पहल गरे । 

१७. लामो समयदेखि आफ्ना छोराको हत्याराविरुद्ध कारबाहीको माग गर्दै आएकी र त्यसका लागि भोक हड्ताल गरिरहेकी गंगामाया अधिकारीले आफ्नो भोक हड्ताल टुङ्ग्याइन । 

१८. धुलोको प्रचुरताका लागि संसारभर कुख्यात हुँदै गएको काठमाडौंका सडक बढार्न काठमाडौं महानगरपालिकाले अत्याधुनिक ब्रुमर भित्र्यायो । 

१९. यो वर्ष बलात्कार र बलात्कारपछिको हत्या जस्तो जघन्य अपराधका समाचार देशभरिबाटै आइरहे । त्यस्ता अपराधमा सबैभन्दा चर्चामा महेन्द्रनगर, कञ्चनपुरकी निर्मला पन्तको बलात्कार पछिको हत्या रह्यो । साउन १० गते घटेको उक्त घटनाको विरोधमा देशैभरि विरोध र्‍याली तथा सभाहरू भए । 

२०. अध्ययनका लागि विदेश पुगेका नेपाली छात्राहरूको सन्दर्भमा आपत्तिजनक टिप्पणी गरेपछि तत्कालीन कानुन, न्याय तथा संसदीय व्यवस्थामन्त्री शेरबहादुर तामाङले साउन ८ गते राजीनामा दिनुपर्‍यो ।

२१. विगत ३ दशकदेखि चर्चामा रहेको काठमाडौं उपत्यकाका लागि खानेपानी सुलभ गराउने मेलम्ची खानेपानी आयोजनाले भोलि–भोलि भन्दाभन्दै यो वर्ष पनि उपत्यका बासीलाई खानेपानी उपलब्ध गराउन सकेन । बरु उक्त आयोजनामा कार्यरत इटालियन ठेकेदारले सम्झौता भंग गर्दर् ैकाम नै छाड्यो । उक्त आयोजनाको सुरुङ निर्माण भने यही वर्ष पूरा भएको छ ।

२२. वैदेशिक रोजगारी अहिले नेपालका लागि वैदेशिक मुद्रा र रोजगारी दुवैको गतिलो स्रोत भएको छ । यसक्रममा पुस २५ गते जापानले आफ्नो रोजगार बजार नेपालीहरूका लागि खुला गर्न नेपाल सरकारसँग सम्झौता गर्‍यो । 

२३. नेपाल सरकारले सञ्चालन गर्ने नेपालको अहिले सम्मकै सबैभन्दा ठूलो योगदानमा आधारित श्रमिक सुरक्षा योजना यही वर्ष मंसिर ११ गते सार्वजनिक गरियो । 

२४. असारको तेस्रो साता काठमाडौं उपत्यकाले अभूतपूर्व बाढीको सामना गर्नुपर्‍यो । अवस्थित सहरीकरण तथा नदी क्षेत्रको अनधिकृत दोहनका कारण त्यस्तो बाढीको प्रकोप देखिएको पर्यावरणविदहरूले दावी गरे । 

२५. भदौ ६ गतेदेखि सार्वजनिक यातायातका चालक तथा सहचालकका लागि ड्रेसकोड लागू गरियो ।

२६. नेपालमा औद्योगिक तथा व्यवसायिक क्षेत्रमा लगानी गर्ने वातावरण छ भन्दै सरकारले चैत १५/१६ गते लगानी सम्मेलनको आयोजना गर्‍यो ।

२७. यो वर्ष नेपालमा विदेशका दुई प्रतिष्ठित खेलाडीको आगमनले विशेष चर्चा पायो । तीमध्ये एक थिए विश्व शारीरिक सुगठनका ठूलो नाम रोली विङ्गलार, नेदरल्यान्डका नागरिक विङ्गलार फागुन ६ गते काठमाडौंमा थिए । त्यसैगरी बेलायतका लागि ५ वटा ओलम्पिकमा ५ स्वर्ण पदक जित्ने रोइङकी खेलाडी क्याथरिन ग्रेनगर पनि चैत १९ गते काठमाडौं आइपुगेकी थिइन् । 

२८. चैत १८ गते तराईका दुई जिल्ला बारा र पर्सामा मुलुकले ५० वर्षयता नबेहोरेको हावाहुरी आयो, जसले विनाशकारी बितण्डा मच्चायो । 

२९. त्यसो त यो वर्ष मुलुकमा साना–ठूला हवाइ दुर्घटनाहरू भैरहे । तीमध्ये सबैभन्दा चर्चामा रह्यो फागुन

१५ गते ताप्लेजुङमा भएको हेलिकप्टर दुर्घटना । ७ जनाको मृत्यु भएको उक्त दुर्घटनामा पर्यटन मन्त्री रवीन्द्र अधिकारीले समेत ज्यान गुमाउनु पर्‍यो । 

३०. मुलुककी चर्चित चलचित्र नायिका करिश्मा मानन्धरले ४५ वर्षको उमेरमा माध्यमिक शिक्षा परिक्षा (एसईई) मा सहभागिता जनाएर शिक्षाका लागि उमेर बाधक हुदैन भन्ने सन्देश दिइन् । 

३१. यो वर्ष आमाको नाममा सजिलैसँग नागरिकता पाउनुपर्छ भन्ने आन्दोलनले एकपटक फेरि चर्चा पायो । त्यसका लागि सम्बन्धित सरोकारवालाहरूले माघ २५ गते काठमाडौंमा विरोध प्रदर्शन गरे ।

३२. एसईई परीक्षाका लागि तयार गरिएको प्रश्नपत्र प्रदेश नम्बर २ को सप्तरीबाट परीक्षा हुनु अगावै बाहिरिएपछि संवेदनशील विषयको सुरक्षाप्रतिको सरकारी तयारी उदांगियो । स्थिति कतिसम्म भयावह देखियो भने उक्त परिक्षा नै रद्द गरेर नयाँ परीक्षा मिति तोक्नुपर्‍यो भने सम्बन्धित मन्त्री (गिरिराजमणि पोखरेल, शिक्षामन्त्री) ले सार्वजनिक रूपमै सरकारको कमजोरी स्वीकार गर्नुपर्‍यो । 

३३. मुलुकमा चेतनाको स्तर कति हदसम्म विकसित भएको छ भन्ने कुराको सन्देश दिँदै अपाङ्ग नागरिकहरू पनि आफ्नो हक र सुविधाका लागि सडकमा ओर्लिए । उनीहरू काठमाडौं उपत्यकाको सडक अपाङ्गमैत्री नभएको भन्दै सडकमा लगाइएको छेकवार भत्काउन चैत १४ गते आफैं सडकमा देखा परेका थिए ।

३४. मुलुकमा बेरोजगारीको स्थिति भयावह छ भन्ने कुरालाई फागुन १९ गते कोरिया सरकारले नेपाली कामदारका लागि सञ्चालन गरेको इपिएस रोजगार प्रणालीमार्फत कोरिया जान चाहने नेपालीहरूको भीडले एक पटक फेरि प्रमाणित गर्‍यो ।

३५. संसारभर नै यौन हिंसाविरुद्ध मी टु अभियान चलिरहेका बेला त्रिभुवन विश्वविद्यालयका एक प्राध्यापक तथा ललितपुर माध्यमिक विद्यालयका एक शिक्षकविरुद्ध पीडित छात्राहरू न्यायको माग गर्दै सार्वजनिक भए । 

३६. तराईमा लामो समयदेखि पृथक्तावादी आन्दोलनको नेतृत्व गरिरहेका चन्द्रकान्त राउत (सिके राउत) फागुन २४ गते नेपालको संविधान स्वीकार गर्दै मूलधारको राजनीतिमा फर्किए । सिके राउतको राजनैतिक अवतरणपछि मधेसको राजनीतिमा नयाँ तरंग देखापर्‍यो । 

३७. टीकापुर घटनाका मुख्य अभियुक्त भएको अभियोगमा पुर्पक्षका लागि थुनामा रहेका रेशम चौधरीले पुस १९ गते सिंहदरबार पुगेर सांसद पदको शपथ लिए भने वर्षको अन्त्यतिर न्यायालयले उनलाई दोषी ठहर गर्‍यो ।

प्रकाशित :वैशाख १, २०७६

तपाईको प्रतिक्रिया

कमेन्टको लागि यहाँ click गर्नुहोस्

फेसबूक कमेन्ट गर्नुहोस्

फेसबूक छैन? यो फारम प्रयोग गर्नुहोस्