कम उमेरमै यौनेच्छा कम भयो

- डा. राजेन्द्र भद्रा

कार्तिक ३०, २०७४-

मेरो श्रीमान् ३७ वर्षको हुनुभयो । हिजोआज उहाँलाई पहिलेको जस्तो शारीरिक सम्बन्धमा रुचि छैन । यस्तो किन भएको होला ? के यो उमेरका कारणले उत्पन्न समस्या त होइन ? 

                                                                                   - ९००५ 

यौनेच्छाको सञ्चालन 

मोटामोटी रूपमा हेर्दा यौनेच्छाको सञ्चालनमा विभिन्न प्रणाली सक्रिय देखिन्छन् । एक त इन्डोक्राइन सिस्टम (endocrine system) अन्तर्गतका रागरसले यौनेच्छाको सञ्चालनमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छन् भने अर्कातिर इन्द्रिय प्रणालीका साथमा स्नायुप्रणालीले । 

यौनेच्छा जाग्ने (विकसित हुने) वा त्यसको व्यग्रतामा रागरस अर्थात् हार्मोनको महत्वपूर्ण भूमिका हुन्छ । यौन क्रियाकलापमा भन्दा टेस्टेस्टेरोनले यौनेच्छा वा यौन व्यग्रतालाई बढी प्रभाव पार्छ । महिलामा पनि टेस्टेस्टेरोनले नै यौनेच्छा वा यौन व्यग्रताका लागि महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ । यसमा इन्द्रियहरूको महत्वपूर्ण भूमिका हुन्छ । तपाईंले भन्नुभएजस्तै यौन सम्पर्कलाई ‘शारीरिक सम्बन्ध’ भनिए पनि यसको मानसिक पाटो एकदमै महत्वपूर्ण हुन्छ । यौन उत्तेजनाको स्रोत जे–सुकै भए पनि अन्तिम रूपमा त्यसलाई अर्थ लगाउने र बुझ्ने कुरा मस्तिष्कले नै गरिरहेको हुन्छ । 

किन कम रुचि ? 

यौन क्रियाकलापमा राम्रोसँग र निरन्तर रूपमा संलग्न हुन एकातिर यौनेच्छा हुनुपर्छ भने अर्कातिर मानसिक एवं शारीरिक दुवै रूपमा यौनसम्पर्कका लागि तयार हुनुपर्छ । 

यौनेच्छा नै नहुने वा कम यौनेच्छा हुने स्थिति (hypoactive sexual desire) मा यौनसम्पर्क राख्ने चाहना, यौन परिकल्पना तथा यौन क्रियाकलाप महिनाको दुई पटकभन्दा कम भएको अवस्थालाई जनाउँछ, तर यसो भन्दैमा महिनामा एकपल्ट मात्र यौनसम्पर्क राख्ने जोडीलाई यो समस्याबाट पीडित भनिहाल्न मिल्दैन, यदि दुवै जना यसमा सन्तुष्ट छन् भने । 

यौनेच्छा भए पनि शारीरिक रूपमा तयार छैन भने व्यक्तिले यौनसम्पर्क राख्न सक्दैन । यौनसम्पर्क राख्दा पीडा हुने, कुनै रोग–व्याधि लागेको वा दीर्घरोगको असर वा थकान यसका उदाहरण हुन् । मधुमेह, मृगौलाको खराबी वा कलेजोको खराबी, प्रजनन अङ्ग वा त्यसको स्नायु प्रणालीलाई प्रभावित पार्ने गरी भएको चोटपटक वा रोग, रक्तनसा वा रक्त प्रणालीमा भएको खराबीले लिङ्ग उत्तेजित नहुने समस्या सिर्जना गर्न सक्छ जसले यौनक्रियाकलापमा नकारात्मक असर पार्छ । एलर्जी, रक्तचाप तथा मानसिक रोगको उपचारका क्रममा खाइने कतिपय औषधी पनि यसको कारण हुन सक्छ । 

त्यसैगरी मानसिक कारणले पनि यौन क्रियाकलाप घटाउन सक्छ । तनाव, चिन्ता, ग्लानि, उदासीपन, आत्मविश्वास कम हुनु, यौन सक्षमताको चिन्ता, यौन जोडीसँगको सम्बन्धमा भएको एकनासेपनबाट दिक्क हुनु, यौनरोग वा अन्य रोग लाग्ला कि भनेर चिन्ता, भावनात्मक असन्तुलन वा अन्य मनोवैज्ञानिक रोग आदि यसका केही कारण हुन् । यसका साथै तपाईं र श्रीमान्को सम्बन्ध तनावपूर्ण भएको स्थितिमा पनि यौन चाहनामा नकारात्मक असर पर्छ । 

उमेरले यस्तो भएको हो कि ? 

हामीलाई थाहै भएको कुरा हो कि सबै व्यक्तिमा एकनासको यौनेच्छा हुँदैन, कसैमा बढी हुन्छ भने कसैमा कम । त्यसैगरी कुनै व्यक्तिमा सधैं एकनासको यौनेच्छा हुँदैन । यौनेच्छा अनि यौन क्रियाकलापमा संलग्नतालाई उमेरले समेत प्रभाव पार्छ । तपाईंले आफ्नो उमेर कति भयो लेख्नुभएको छैन ।

किशोरावस्था अनि युवावस्थामा यौनेच्छा उच्च हुन्छ भने त्यसपछि केही कम हुन्छ । दुवैमा भएको यौनेच्छामा तालमेल नमिल्दा पनि यस्तो अनुभव टड्कारो रूपमा देखा पर्छ । ४० वर्षको हाराहारीमा पुग्दा किशोरावस्थाको जस्तो यौन सक्रियता रहँदैन, तर यो श्रीमतीलाई नै असर पर्ने किसिमको निष्क्रियता आउनुपर्ने समय पनि होइन ।

 

समाधान के होला ? 

व्यक्तिअनुसार यौन चाहना फरक भएजस्तै उनीहरूको यौन क्रियाकलापमा संलग्नता पनि फरक–फरक हुन्छ । यो स्वभाविक कुरा हो । यौनसम्पर्कका सन्दर्भमा पनि कसैले धेरै पटक सम्बन्ध राख्छन् भने कसैले थोरै । यस्ता फरकपनलाई स्वीकार गर्नुपर्छ । 

तपार्इं नै समस्यालाई नजिकबाट हेर्न सक्ने स्थितिमा हुनुभएकाले माथि उल्लेख गरिएका कारणहरूमध्ये यौनेच्छामा नै कमी भएको हो वा त्यसका शारीरिक वा मानसिक कारण छन् तपाईंले नै पहिल्याउनुपर्छ । कुनै पनि समस्या समाधानका लागि त्यसको कारण पत्ता लाग्नु जरुरी छ । यसमा चिकित्सक वा मनोरोग विशेषज्ञले पनि सहयोग गर्न सक्नुहुन्छ । 

सम्बन्धमा तिक्तता आएको भए त्यसलाई समाधान गर्ने प्रयास गर्नुपर्छ । तपाईंहरूबीचको सम्बन्धको न्यानोपन सुखमय यौन जीवनका लागि अपरिहार्य छ । 

एकनासेपनका कारणले यौनसम्बन्धमा रुचि नभएजस्तो लाग्छ भने नयाँ–नयाँ किसिमका यौन आसन वा यौन क्रियाकपापमा संलग्न भै प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ । दुई व्यक्ति अर्थात् श्रीमान्–श्रीमती दुवै संलग्न हुनुपर्ने भएकाले यसमा दुवैको सहमति एवं समझदारी पनि त्यत्तिकै आवश्यक छ । 

प्रकाशित :कार्तिक ३०, २०७४

तपाईको प्रतिक्रिया

कमेन्टको लागि यहाँ click गर्नुहोस्

फेसबूक कमेन्ट गर्नुहोस्

फेसबूक छैन? यो फारम प्रयोग गर्नुहोस्