यात्रा सन्दर्भ

दीपकको दाउमा छक्कापन्जा

किशोर नेपाल, श्रावण २१, २०७५

सिक्वेलका रूपमा बन्ने सिनेमाहरूमा चरित्र त उही हुन्छन्, तर कथावस्तु, घटनाक्रम एवं परिवेश फरक हुन्छ । हामी शारीरिक द्वन्द्वमा अलमलिदैनौं, तर कन्फ्लिक्ट हुन्छ हाम्रो सिनेमामा । अलिकति कला र बजारको मिश्रण हुन्छ कथामा । यस पटक हाम्रो कथाको विषय हो– शिक्षा । विषयका हिसाबले हामीले एकदमै नयाँ कुरा समातेका छौं । अहिलेको हाम्रो शिक्षा व्यवस्था राम्रो छैन । शिक्षाका नाममा जसोतसो शिक्षणलाई ठेलिराखेका छौं । पुरा पढ्नुहोस्

काठमाडौं सहरका परिघटना

किशोर नेपाल, श्रावण १२, २०७५

समृद्धिको यो अभियानमा काठमाडौं सहर सबैभन्दा अगाडि छ । यहाँ नपाइने वस्तु केही छैन । तपाईंमा धैर्य छ र दुर्गन्ध सहने आदत छ भने सहज ढंगले थाहा हुन्छ, काठमाडौं अन्तर्राष्ट्रिय सहर हो । यहाँका मानिसहरू थाइल्यान्डबाट प्राउन मगाउँछन्, अस्ट्रेलियाबाट खसीको मासु, भारतबाट प्याजीदेखि पचनोलसम्मका खाद्य पदार्थ, जहाँको जे खान मन छ त्यो उपस्थित छ । पुरा पढ्नुहोस्

सन्दर्भमा साहित्य

किशोर नेपाल, श्रावण १०, २०७५

साँच्चै, चन्द्रशमशेरले दासहरूको अमलेख गरे । यता कसैले पनि त्यो अमलेख शब्दको उच्चारणसम्म गरेको छैन । नयाँ आवरणमा देखिएका छन् दासहरू । अन्तर्आत्माको स्वतन्त्रता पूरै गुमेको छ । मानसिकतामा कुनै परिवर्तन आएको छैन । राज्यले चिनेका १३ हजारभन्दा बढी र नचिनेका अथवा चिन्न इन्कार गरेका २६ हजारभन्दा बढी मानिसको रगत पनि बालुवामा हालेको पानी साबित भएको छ । पुरा पढ्नुहोस्

कर्णालीको कथा

किशोर नेपाल, श्रावण १, २०७५

रायना बिहान उठ्दा विनायकमा झलमल्ल घाम लागिसकेको थियो । उठ्नासाथ ऊ तल ओर्लिई । गाउँका मानिसहरू पसलमा झुम्मिएर चियापानमा राजनीतिको गफ गर्दै थिए, ‘संविधान त नबन्ने भन्दाभन्दै बन्यो । प्रचण्डले पनि रोक्न सकेनन् । झलनाथ–बाबुरामको त कुरै नगरे भो । कांग्रेस गिरिजा बाबु परलोक गएपछि सुत्न थालेको, निदाएको निदाएकै छ ।’ पुरा पढ्नुहोस्

स्वतन्त्रताका सीमाहरूको सहर

किशोर नेपाल, असार २९, २०७५

कान्तिपुर गोविन्द केसीजस्ताको सहर पनि होइन । कान्तिपुरमा विकासको नाममा अर्बौं अर्ब खर्च भएको कागजमा देखिए पनि संसारका अरू सहरको जस्तो यसको विकास भएको छैन । विकासका काम नभएसम्म सरकारी रकममा भ्रष्टाचार भएको प्रमाणित हुँदैन । पैसा र कागजमा हुने विकासको छानबिन गर्न अख्तियार नै पर्याप्त छ । पुरा पढ्नुहोस्

ने मुनि र मञ्जुश्री

किशोर नेपाल, असार २१, २०७५

अनौठो कुरो, विश्व–ब्रह्माण्डमा समयको गति सूर्यको प्रकाशजत्तिकै तीक्ष्ण वेगका साथ अघि बढिरहेको अवस्थामा प्रकृतिस्थानको समय पछिल्तिर धकेलिइरहेको थियो । तैपनि उनी चुप थिइन् । यो भूमिमा विद्रोहको खासै अर्थ पनि थिएन । बादल र सूर्यका बीच झुन्डिइरहेको एउटा पराकल्पित अ–राज्यको सुधारमा लाग्नु नै व्यर्थ हो । यो त याक गोठालाहरूले हिउँको थुप्रोमा कुँदेको चित्रलाई यतिको पाइला भन्दै एक्लै यतिको खोजीमा हिउँपहिरोमा पुरिने पर्यटकको कथाजस्तै हो । पुरा पढ्नुहोस्

शैलेन्द्रका सपना

किशोर नेपाल, असार १६, २०७५

शैलेन्द्र यसोउसो गरेर पाँच वर्ष बसे अमेरिकामा । त्यहाँको समाजमा उनले आफूलाई एक्लो फिल गरे । यहाँ बिहान–बेलुका साथीभाइसँग भेटेर, चिया पिएर हिंड्ने बानी परेका हामी त्यहाँको जीवन पद्धतिमा भिज्नै सक्दैनौं । त्यहाँ बस्दा समय जुटाएर साथीभाइसँग भेट्नुपर्ने । एकपटक डेनभरमा त्यस्तो संयोग जुट्यो । शैलेन्द्र, मनु ब्राजाकी, हिरण्य भोजपुरे, ज्ञानेन्द्र गदाल र पदम विश्वकर्मा मिलेर जमघटको तयारी गरिएको थियो । पुरा पढ्नुहोस्

फुटबलको मौसममा पुस्तक

किशोर नेपाल, असार ७, २०७५

नेपाली लेखकहरूले जासुसी र अपराध साहित्यको वास्तविक महत्व बुझेको देखिँदैन । छि:, जासुसी उपन्यास पनि के लेख्नु भन्ने मानसिकतामा जकडिएका छन् धेरै लेखक । प्रकाशकहरूले लेखकलाई राम्रोसँग परिचालित गरेको पनि देखिँदैन । फाइन प्रिन्टले सुबिन भट्टराईका उपन्यास प्रकाशित गरेपछि ती उपन्यास ह्वात्तै लोकप्रिय भए । सुबिन अहिले हिन्दी भाषामा उपन्यासकार गुलशन नन्दा जसरी लोकप्रिय थिए त्यसरी नै लोकप्रिय छन् । पुरा पढ्नुहोस्

मेरो अतीत पतित छ

किशोर नेपाल, जेष्ठ ३०, २०७५

यसपटक मेरो यात्राको सन्दर्भ जोडियो झम्सिखेल, ललितपुरको ‘मोक्ष’ सँग । कुमार नगरकोटीको नवीनतम कृति ‘ज्ञ’ लाई निर्वस्त्र उतारिँदै थियो मानिसहरूको निकै ठूलो भीडमा । जताततै मानिस नै मानिस । महिला र पुरुष बराबरीको संख्यामा । संख्यामा नभए पनि संविधान र कानुनका हिसाबले बराबर । पुरा पढ्नुहोस्

रेलको खेल

किशोर नेपाल, जेष्ठ २३, २०७५

मानिसको जातै यस्तो कि आफैंलाई नपरेसम्म, आफैंले नभोगेसम्म कुनै पनि विषयको चेत खुल्दैन । शासन, प्रशासन, उद्योग, व्यापार, व्यवसाय सबै विषयमा उही हो । अहिले यही महानगरका सडकमा उडेको धूलोलाई हेरौं । केही दिन अघिसम्म यतिसारो धूलो उडेको थिएन । जब चौथाइ दशकको कोमाबाट मेलम्ची योजना अचानक ब्युँझियो, त्यसपछि नै कान्तिपुर सहरमा धूलोको महामारी सुरु भैहाल्यो । पुरा पढ्नुहोस्

अमीरा : दीपक बज्राचार्यको संगीत

किशोर नेपाल, जेष्ठ १६, २०७५

नेपाली संगीत र बाजाको प्रयोगले नेपाली गीतमा नयाँ फ्युजन ल्याउन लागेका छन् उनी । यसको पछाडि पनि कारण छ । कार्यक्रम देखाउन विदेश जाँदा नेपाली संगीतकारहरूको हातमा गितार र अरू पश्चिमी वाद्ययन्त्र देखेका विदेशीहरू खिस्रिक्क भए । उनीहरू नेपाली बाजा र संगीतमा रमाउन आएका थिए । पुरा पढ्नुहोस्